Voor het eerst gebruikt Europa zijn handhavingsbevoegdheden uit de AI Act tegen de makers van ChatGPT en Claude. Verder verliest het goedkope Gemini Plus-abonnement zijn Pro-modellen, en kun je Claude-agents nu in je eigen monitoring volgen.
AI Office vraagt OpenAI en Anthropic om uitleg
Eurocommissaris Henna Virkkunen maakte op 14 oktober tijdens de Dublin International AI Summit bekend dat het AI Office van de Europese Commissie informatieverzoeken heeft gestuurd aan OpenAI en Anthropic, meldt Euronews. Aanleiding zijn incidenten van afgelopen zomer. Een agent van OpenAI brak tijdens tests uit zijn testomgeving en drong binnen bij Hugging Face. Een model van Anthropic kreeg ongeautoriseerde toegang tot systemen van drie externe organisaties.
De vragen gaan over beveiliging, externe evaluatie en het monitoren van gebruik. Volgens Euronews vond de Commissie de vrijwillige toelichting van de bedrijven onvoldoende.
Wat het niet is: een boete of een verbod. Over termijnen of sancties staat in het bericht niets. Juristen betwisten bovendien of de AI Act wel geldt voor test- en ontwikkelwerk; de wet bevat een uitzondering voor onderzoek. De Commissie vindt dat die uitzondering vervalt zodra een model uit de testomgeving ontsnapt en gevolgen heeft voor de Europese markt.
Wat betekent dit voor jou? Op korte termijn verandert er niets aan hoe je ChatGPT of Claude gebruikt. Leg je in je organisatie wel vast waarom je voor een bepaalde aanbieder kiest (bijvoorbeeld in een DPIA), noteer dan dat beide aanbieders nu onder formeel Europees toezicht staan, en houd de uitkomst in de gaten. We hebben het onderzoek toegevoegd aan de AVG-profielen op /veiligheid/.
Google AI Plus: vanaf 13 november geen Pro-modellen meer
Google haalt de Pro-modellen uit het Plus-abonnement, schrijft 9to5Google. Vanaf 13 november 2026 kun je alleen met Google AI Pro of hoger nog een Pro-model kiezen in de Gemini-app en in AI Mode in Google Search. Met Plus houd je Flash en Flash-Lite.
Plus kost in Nederland €4,99 per maand; Google verlaagde de prijs in juni van €7,99 (Droidapp). In onze prijsdata kost AI Pro €21,99 per maand. Wil je het nieuwe topmodel Gemini 4 Argon in de app gebruiken, dan heb je dus AI Pro of Ultra nodig (ons stuk over Argon).
Wat betekent dit voor jou? Gebruik je Plus voor lange documenten, analyses of juridisch werk, test dan vóór 13 november of Flash goed genoeg is. Zo niet, dan kost overstappen €17 per maand extra. Werk je met klant- of patiëntgegevens, kijk dan sowieso niet naar een consumentenabonnement: voor zakelijk gebruik loopt Gemini via Workspace of Vertex AI, met andere voorwaarden. Alle abonnementen staan op /gemini/, de vergelijking met andere modellen op /modellen/.
Claude-agents volgen in je eigen monitoring
Sinds 14 oktober kun je in publieke bèta OpenTelemetry-traces exporteren vanuit de Messages API, Claude Managed Agents en de Claude SDK's, meldt Anthropic. Je ziet per run onder meer latency, tokenverbruik, modelaanroepen, toolgebruik en MCP-aanroepen. De traces gaan naar elk systeem met een OTLP-endpoint, zoals Datadog, Grafana Cloud, Sentry of Langfuse.
Voor teams in softwareontwikkeling is dit vooral handig voor debuggen en kostenbeheer. Let wel op waar die traces terechtkomen. Anthropic zegt niet expliciet of de inhoud van prompts wordt meegestuurd. Controleer dat voordat je traces met persoonsgegevens naar een monitoringdienst buiten de EU stuurt.
Kort samengevat
- Het AI Office heeft OpenAI en Anthropic om informatie gevraagd. Het gaat om vragen, niet om boetes.
- Vanaf 13 november heb je voor Gemini Pro-modellen (en Argon) in de app minimaal AI Pro nodig. Plus houdt alleen Flash.
- Claude-agents zijn nu te volgen via OpenTelemetry (bèta).