Een sneller middenklassemodel van Anthropic, een conclusie bij de Hoge Raad over ChatGPT als onderbouwing van een schadeclaim, en een wijziging in de Gemini-app die je werkinstructies raakt. Dit moet je weten.
Claude Sonnet 5.5: sneller, zelfde tokenprijs
Anthropic bracht op 28 september Claude Sonnet 5.5 uit. Volgens Anthropic genereert het model ruim 30% sneller dan Sonnet 5, en omdat het zuiniger met tokens omgaat, kost het voor de meeste taken tot 30% minder. De API-prijs per token blijft gelijk: $2 per miljoen invoertokens en $10 per miljoen uitvoertokens. Dat is de helft van Opus 5.5 ($4 en $20). Het model is beschikbaar via de eigen API, AWS, Google Cloud en Microsoft Azure, ook met zero data retention.
Die cijfers komen van Anthropic zelf, niet uit onafhankelijke tests. Gebruik je een tool die op Sonnet draait, test het nieuwe model dan eerst op je eigen documenten voordat je overstapt. Voor je data verandert er niets: zakelijke accounts en de API trainen niet op je invoer, en EU-hosting kan via de Europese regio's van AWS of Google Cloud. Details staan op onze pagina over Claude.
ChatGPT in de rechtszaal: mag, maar moet te controleren zijn
In een strafzaak schatte het slachtoffer de waarde van gestolen sieraden op € 49.874. Daarbij rekende ChatGPT oude guldenprijzen en taxaties om naar de huidige waarde, met de goudprijs en een inflatie van ongeveer 2,5% per jaar. Het hof nam dat bedrag over. Advocaat-generaal Paridaens schrijft in zijn conclusie van 22 september, die op 24 september is gepubliceerd, dat "in beginsel geen rechtsregel zich ertegen verzet" dat je een AI-tool als ChatGPT gebruikt voor zo'n onderbouwing. Wel moet de berekening "voldoende inzichtelijk en controleerbaar" zijn voor de andere partijen en de rechter.
Dat was hier niet zo. De voorbeeldberekening van ChatGPT noemde geen enkele bron, en niemand had de gebruikte percentages bevestigd. De A-G adviseert de uitspraak op dit punt te vernietigen. De Hoge Raad moet nog beslissen.
Werk je als advocaat of bij een verzekeraar? Behandel AI-uitvoer in een dossier als een eigen berekening. Leg elk percentage en elk bedrag vast met een controleerbare bron, zoals CBS-inflatiecijfers of een taxatierapport. Dat ChatGPT het uitrekende, is geen bron.
Gemini: Gems worden vanaf 17 november skills
Google gaat de Gems in de Gemini-app vanaf 17 november 2026 automatisch omzetten naar "skills", meldt 9to5Google. Gems zijn zelfgemaakte assistenten met vaste instructies. Skills roep je aan met een "/" in het invoerveld, en je kunt er meerdere in één gesprek gebruiken. Skills maken kan nu alleen met Google AI Pro of AI Ultra. Wat er gebeurt voor gebruikers met een gratis account en met gedeelde Gems, is nog niet duidelijk.
Heb je vaste werkprocessen op Gems gebouwd, zoals een huisstijlcheck of een standaardmail? Bewaar je instructies dan nu apart, zodat je ze na de overgang kunt controleren. Meer over het model zelf lees je op Gemini.
Achtergrond: open modellen verwerken nu de meeste tokens
Volgens de productie-index van Vercels AI Gateway verwerkten open-weight modellen in augustus 56% van alle tokens. In april was dat nog 13%, schrijft Emerce. Ze waren goed voor maar 14% van de uitgaven: het meeste geld gaat nog naar gesloten modellen. Goedkoop zegt niets over waar je data terechtkomt. Kijk op /veiligheid/ per model waar het draait.
Wat je nu kunt doen
- Test Sonnet 5.5 naast je huidige model op een paar echte taken voordat je overstapt.
- Onderbouw AI-berekeningen in processtukken of claims altijd met bronnen die je kunt controleren.
- Exporteer de instructies van je Gems vóór 17 november.
- Vergelijk modellen op prijs en dataopslag via /modellen/.