Over twee weken, op 2 augustus 2026, wordt de transparantieplicht van de EU AI Act van kracht. Tegelijkertijd rolden deze week drie nieuwe taalmodellen uit: GPT-5.6 als standaard in ChatGPT, Grok 4.5 van xAI en de naderende Gemini 3.5 Pro van Google. Voor Nederlandse professionals komen die twee ontwikkelingen samen op een onhandig moment.
Wat er per 2 augustus verandert
De transparantieartikelen van de AI Act verplichten elke organisatie die AI inzet voor klantcommunicatie tot één concrete handeling: meld aan het begin van het gesprek dat de gebruiker met een AI praat. Dit geldt voor chatbots op websites, voicebots in callcenters en virtuele assistenten in klantenserviceportals. Een chatbot die zich voordoet als menselijke medewerker is na 2 augustus in overtreding.
Aanvullend gelden er eisen voor:
- AI-gegenereerde content: teksten, afbeeldingen en video's die door AI zijn gemaakt, moeten als zodanig herkenbaar zijn — via metadata, watermerken of een duidelijk label.
- Deepfakes: gemanipuleerde beelden of audio moeten worden voorzien van een "AI Generated"- of "AI Modified"-aanduiding.
- Emotieherkenning en biometrische categorisering: gebruikers moeten worden geïnformeerd als AI hun emoties of kenmerken analyseert, bijvoorbeeld in HR-tools of marketingsoftware.
De maximale boete bij overtreding is 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet — maar de handhaving richt zich in eerste instantie op grote spelers zonder enige transparantie. Toch geldt de wet voor iedere onderneming, van ZZP tot multinational. Meer over wat de AI Act voor je eigen branche betekent lees je op onze branchepagina's.
Bron: Legalz – Transparantie over AI: is uw organisatie klaar voor 2 augustus 2026? · DenkChat – EU AI Act en je chatbot: wat MKB moet weten
Drie nieuwe modellen in een week
De modelmarkt stond ook deze week niet stil. Een overzicht:
GPT-5.6 is per 9 juli 2026 het standaardmodel in ChatGPT. OpenAI brengt drie varianten: Luna ($1/$6 per miljoen tokens), Terra ($2,50/$15) en Sol ($5/$30). Terra positioneert OpenAI als directe concurrent van Claude Sonnet 5, dat op 30 juni verscheen voor $2/$10 (introductieprijs tot 31 augustus, daarna $3/$15).
Grok 4.5 van xAI verscheen op 8 juli voor $2 input / $6 output per miljoen tokens en richt zich op coding en kenniswerk. Onafhankelijke benchmarks zetten het model op het niveau van Claude Opus 4.7, maar met lagere latency.
Gemini 3.5 Pro van Google staat klaar voor lancering in juli 2026, al ontbreekt vooralsnog een officiële prijsopgave.
Een volledig overzicht van prijzen en prestaties van alle modellen staat op onze modellenpagina.
Bron: FelloAI – Best AI Models in July 2026 · LLM Stats – AI News July 2026
Wat je nu doet
Als je vóór 2 augustus nog geen actie hebt ondernomen, zijn dit de drie prioriteiten:
- Inventariseer welke AI-systemen bij jou direct met klanten of gebruikers communiceren.
- Voeg een duidelijke AI-melding toe aan het begin van elk gesprek of elke interactie.
- Controleer je DPA's: als je een van de nieuwe modellen inzet via een API, check dan of je aanbieder voldoet aan de EU-datavereisten. Op de veiligheidspagina vind je een overzicht van de privacypositie per model.
De combinatie van nieuwe modellen en aanscherpende regelgeving maakt dit een goed moment om je AI-inzet opnieuw te doorlichten — niet als compliance-oefening, maar als kans om ook je klanten beter te informeren over hoe je AI gebruikt.