Twee weken na de lancering van GPT-5.6 (9 juli) en drie dagen na Claude Opus 5 (24 juli) is het beeld helder genoeg voor een eerlijke kostvergelijking. Beide modellen zijn frontier-klasse, maar de prijsstructuur, EU-datarouting en sterke punten verschillen genoeg om de keuze sectorafhankelijk te maken.
Prijzen naast elkaar
OpenAI lanceerde GPT-5.6 als een drietraps-familie:
| Model | Input (per M tokens) | Output (per M tokens) |
|---|---|---|
| GPT-5.6 Luna | $1 | $6 |
| GPT-5.6 Terra | $2,50 | $15 |
| GPT-5.6 Sol | $5 | $30 |
Claude Opus 5 zit op dezelfde prijsklasse als zijn voorganger: $5 per miljoen invoer-tokens en $25 per miljoen uitvoer-tokens — iets goedkoper qua output dan GPT-5.6 Sol. Fast mode (≈2,5× sneller) kost $10/$50 per MTok.
Op benchmarks ligt Opus 5 duidelijk voor op ARC-AGI-3 (30,2% vs. 7,8% voor Sol) en OSWorld 2.0 (70,6% vs. 62,6%), terwijl GPT-5.6 Sol wint op DeepSWE (72,7%) — het benchmark voor software-engineering-taken. In dagelijks gebruik ervaren veel gebruikers beide modellen als bijna gelijkwaardig, meldt Simon Willison.
Waar de data naartoe gaat
Voor Nederlandse professionals is de technische prestatie maar de helft van het verhaal. De andere helft is dataverwerking.
Claude (API en Enterprise): Anthropic biedt een GDPR-verwerkersovereenkomst (DPA) voor Team- en Enterprise-klanten. Trainingsdata: prompt-data wordt standaard niet gebruikt voor training via API en zakelijke plannen. EU-dataresidentie is beschikbaar via AWS Bedrock of Google Cloud Vertex AI in EU-regio's — niet via claude.ai direct. Consumentenaccounts (claude.ai gratis/Pro) zijn niet geschikt voor het verwerken van persoonsgegevens namens een werkgever.
GPT-5.6 (API en Enterprise): OpenAI biedt eveneens een DPA en EU-dataresidentie voor Enterprise, Edu en API-klanten (beschikbaar sinds februari 2026). Luna en Terra zijn voor doorsnee professionele taken goed bruikbaar en een stuk goedkoper dan Sol of Opus 5.
Beide aanbieders voldoen voor zakelijk API-gebruik aan de minimumvereisten voor AVG-conforme inzet. Het verschil zit in de details van je verwerkersovereenkomst en de regio-instelling — check die altijd in je dashboard.
Wat past bij welke sector?
- Juridisch, zorg, HR (veel persoonsgegevens): Kies expliciet voor API of Enterprise met EU-dataresidentie ingeschakeld. GPT-5.6 Terra of Opus 5 via Bedrock EU zijn dan solide opties. Zie ons veiligheidsprofiel per model voor een overzicht.
- Softwareontwikkeling en coding: GPT-5.6 Sol scoort het beste op DeepSWE; Opus 5 wint op computer-use en agentic tasks. Voor puur code-generatie is ook GPT-5.6 Terra een scherp alternatief op de helft van de Sol-prijs.
- Content, analyse, onderzoek: Opus 5 heeft een contextraam van 1 miljoen tokens en een kennisgrens van mei 2026 — de meest actuele van beide. GPT-5.6 Sol heeft hetzelfde 1,05M-token venster. Voor lange documenten maakt dat weinig verschil.
- Kostenoptimalisatie: GPT-5.6 Luna ($1/$6) is de goedkoopste optie voor taken waarbij top-1-kwaliteit niet kritisch is. Een hybride aanpak — Luna voor bulk, Sol of Opus 5 voor complexe redenering — is een gangbare architectuurkeuze.
Wat verandert er op 2 augustus?
Vijf dagen. Dat is hoeveel tijd je nog hebt voor de AI Act-transparantieplicht ingaat. Chatbots en virtuele assistenten moeten zich vanaf dan als AI identificeren bij de start van elk gesprek, en AI-gegenereerde content moet herkenbaar zijn. Dat geldt ongeacht welk model je inzet en ongeacht de omvang van je organisatie.
Bekijk het model-overzicht of de branchepagina's voor een vergelijking per sector.
Bronnen
- OpenAI: GPT-5.6 aankondiging
- Anthropic / MarkTechPost: Claude Opus 5 release
- kie.ai: Claude Opus 5 vs GPT-5.6 benchmarks
- Simon Willison: GPT-5.6 overzicht
- Requesty: Claude EU-dataresidentie via Bedrock/Vertex
- OpenAI: EU-dataresidentie
- Legalz: AI Act-transparantieplicht 2 augustus